Trong quá trình vận hành lưới điện trung thế, kỹ sư có thể quan sát thấy dòng điện tăng lên nhưng điện áp tại các điểm đo không giảm theo cùng một mức độ. Ngược lại, có trường hợp điện áp biến động rõ rệt trong khi dòng điện chỉ thay đổi nhẹ. Hiện tượng này không nhất thiết là dấu hiệu thiết bị đo sai, mà có thể phản ánh sự khác biệt về vị trí đo, tổng trở tuyến và đặc tính của phụ tải.
Vì sao dòng điện và điện áp có thể biến đổi lệch nhau trong cùng một sự kiện bất thường?
Trong quá trình vận hành lưới điện trung thế, kỹ sư có thể quan sát thấy dòng điện tăng lên nhưng điện áp tại các điểm đo không giảm theo cùng một mức độ. Ngược lại, có trường hợp điện áp biến động rõ rệt trong khi dòng điện chỉ thay đổi nhẹ. Hiện tượng này không nhất thiết là dấu hiệu thiết bị đo sai, mà có thể phản ánh sự khác biệt về vị trí đo, tổng trở tuyến và đặc tính của phụ tải.
Khi dòng điện truyền qua đường dây hoặc cáp có tổng trở, hệ thống sẽ xuất hiện sụt áp. Tuy nhiên, mức sụt áp tại mỗi vị trí phụ thuộc vào khoảng cách đến nguồn, tiết diện dây dẫn, cấu trúc tuyến và các phần tử đang được kết nối. Vì vậy, cùng một sự kiện bất thường nhưng điện áp ở đầu nguồn, giữa tuyến và cuối nhánh có thể biến đổi không giống nhau.
Đặc tính phụ tải cũng ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa dòng điện và điện áp. Động cơ, máy biến áp và các phụ tải cảm có thể phản ứng khác nhau khi điện áp thay đổi. Một số thiết bị sẽ tăng dòng để duy trì công suất, trong khi những thiết bị khác có thể giảm dòng hoặc ngừng hoạt động khi điện áp xuống thấp. Nếu chỉ theo dõi một đại lượng, kỹ sư có thể bỏ qua diễn biến quan trọng của hệ thống.
Khi xảy ra sự cố hoặc chuyển đổi cấu hình cấp điện, cần đối chiếu đồng thời dòng điện, điện áp, thời điểm xuất hiện và trạng thái đóng/cắt của thiết bị. Dữ liệu từ một điểm đo riêng lẻ chưa chắc đủ để xác định nguyên nhân hoặc phạm vi ảnh hưởng.
Trong hệ thống trung thế, Recloser ATELEC hỗ trợ giám sát các thông số điện, phát hiện bất thường và ghi nhận sự kiện bảo vệ. LBS ATELEC hỗ trợ phân đoạn, đóng/cắt dưới tải và thay đổi cấu hình vận hành theo phương án được thiết kế. Khi phối hợp đúng, các thiết bị giúp kỹ sư hiểu rõ hơn diễn biến điện áp và dòng điện trên từng khu vực của lưới.
Vì vậy, khi dòng điện và điện áp biến đổi không đồng nhất, đừng vội kết luận nguyên nhân chỉ từ một giá trị đo. Hãy đặt câu hỏi: “Các thông số được ghi nhận tại đâu, trong điều kiện vận hành nào và có thay đổi cấu trúc cấp điện hay không?”
Bởi phân tích hiện tượng điện chính xác luôn cần nhìn dòng điện và điện áp như hai phần liên kết của cùng một hệ thống.
